Logo
Fizik

Fizik Okuma Yolu

Önce ölçmeyi ve hareketi anlamak, sonra dalgalara, atomlara ve kuantuma geçmek. Fizik yazıları burada temel konulardan ileri konulara uzanan bir öğrenme sırasını izliyor.

59 yazı · 11 bölüm

İlk fizik yazısından başla Matematik okuma yolu

Ölçüm, hareket ve kuvvet

1–8. yazılar

Birimlerden başlayıp hareketi, kuvvetleri ve korunum yasalarını kur.

  1. Fiziğe Başlamak: Ölçüm, Birimler ve Modeller
  2. Hareketi Anlatmak: Konum, Hız ve İvme
  3. Hareket Neden Değişir? Newton Yasaları ve Kuvvetler
  4. Kuvvetten Enerjiye: İş ve Korunum
  5. Etkileşimlerin Hesabı: Momentum, İtme ve Çarpışmalar
  6. Dönmenin Dinamiği: Tork ve Açısal Momentum
  7. Düşmek ve Yörüngede Kalmak: Kütleçekim
  8. Tekrarlanan Hareket: Salınım, Sönüm ve Rezonans

Dalgalar ve ısıl fizik

9–12. yazılar

Salınımların yayılmasını, sıcaklığı ve enerjinin aktarılmasını öğren.

  1. Salınımın Yayılması: Dalgalar ve Dalga Denklemi
  2. Dalgaları Bileşenlerine Ayırmak: Fourier ve Dalga Paketleri
  3. Enerjinin Isıl Yüzü: Sıcaklık, Isı ve İlk Yasa
  4. Süreçlerin Yönü: Entropi ve İkinci Yasa

Alanlar, ışık ve görelilik

13–18. yazılar

Elektrik ve manyetik alanlardan ışığın davranışına ve özel göreliliğe geç.

  1. Elektriksel Etkileşim: Yük, Alan ve Potansiyel
  2. Yükün Depolanması ve Akışı: Kondansatörler ve Devreler
  3. Manyetik Etkileşim ve İndüksiyon: Hareketten Akıma
  4. Alanların Birlikte Değişimi: Maxwell ve Işık
  5. Işığın Dalga Davranışı: Girişim, Kırınım ve Kutuplanma
  6. Işık Hızı Sabitse: Özel Görelilik ve Enerji

Kuantuma ilk adımlar

19–24. yazılar

Klasik fiziğin sınırlarını gör; spin, kuantum durumu, ölçüm ve zaman evrimini tanı.

  1. Klasik Beklenti Nerede Yetmedi? Işınım ve Fotoelektrik Etki
  2. Atomdan Dalga Boyuna: Tayflar ve Madde Dalgaları
  3. İki Sonuçlu Bir Deney: Stern–Gerlach ve Spin
  4. Kuantum Durumunu Yazmak: Süperpozisyon ve Born Kuralı
  5. Ölçümün Matematiği: Gözlenebilirler ve Beklenen Değer
  6. Durum Zamanla Nasıl Değişir? Hamiltonyen ve Üniter Evrim

Dalga mekaniği

25–30. yazılar

Dalga fonksiyonunu kullanarak kuyuları, tünellemeyi ve belirsizliği hesapla.

  1. Sürekli Bir Durum: Dalga Fonksiyonu, Konum ve Momentum
  2. Dalga Fonksiyonunun Evrimi: Schrödinger Denklemi
  3. Sınırlar Enerjiyi Seçerse: Sonsuz Potansiyel Kuyusu
  4. Bir Engelin İki Yanı: Saçılma ve Tünelleme
  5. Ölçümlerin Sırası: Komütatör ve Belirsizlik
  6. Kuantumda Bir Yay Modeli: Harmonik Osilatör

Birden fazla sistem

31–33. yazılar

Dolanıklığı, karışık durumları ve Bell korelasyonlarını sırayla incele.

  1. İki Sistemi Birlikte Yazmak: Tensör Çarpımı ve Dolanıklık
  2. Eksik Bilgiyi Temsil Etmek: Yoğunluk Matrisleri
  3. Korelasyonun Sınırı: Bell Eşitsizliği

Simetri ve atomun yapısı

34–39. yazılar

Sonlu kuyudan simetriye, açısal momentuma, hidrojene ve özdeş parçacıklara ilerle.

  1. Duvarlar Sonluysa: Bağlı Durumlar ve Sonlu Kuyu
  2. Değişmeyen Yapıyı Aramak: Simetri ve Parite
  3. Dönmenin Kuantum Kuralları: Açısal Momentum
  4. Üç Boyutta Bağlanmak: Hidrojen Atomu
  5. İki Dönüşü Birleştirmek: Açısal Momentum Toplamı
  6. Ayırt Edilemeyen Parçacıklar: Bozonlar ve Fermiyonlar

Yaklaşık çözümler ve geçişler

40–45. yazılar

Tam çözülemeyen sistemler için pertürbasyon, varyasyon, WKB ve saçılma araçlarını kur.

  1. Küçük Bir Değişimin Etkisi: Pertürbasyon
  2. Eşit Enerjiler Ayrılırken: Dejenerasyon ve Zeeman Etkisi
  3. Bir Denemeden Enerji Sınırı: Varyasyon Yöntemi
  4. Yavaş Değişen Potansiyelde: WKB Yaklaşımı
  5. Dış Etkiyle Durum Değiştirmek: Geçişler ve Rabi Salınımları
  6. Bir Hedeften Saçılmak: Akı ve Tesir Kesiti

Ölçüm, çevre ve entropi

46–48. yazılar

Genel ölçümleri ve çevreyle etkileşimin kuantum durumuna etkisini incele.

  1. Projektörlerin Ötesinde: Genel Kuantum Ölçümleri
  2. Çevreyle Etkileşmek: Kuantum Kanalları ve Dekoherens
  3. Kuantum Bilgisinin Belirsizliği: Entropi

Klasik sınırdan atomlara ve katılara

49–58. yazılar

Ehrenfest teoreminden ışıkla etkileşime, moleküllere, kuantum istatistiğine ve enerji bantlarına ilerle.

  1. Beklenen Değerler Nasıl Hareket Eder? Ehrenfest Teoremi ve Klasik Sınır
  2. Atomda İki Açısal Momentum: Spin ve Yörünge Etkileşimi
  3. Bir Geçiş Ne Kadar Sürer? Fermi’nin Altın Kuralı
  4. Atom Hangi Işığı Soğurur? Dipol Geçişleri ve Seçim Kuralları
  5. Hidrojenden Sonra: Helyum ve Elektronlar Arası Etkileşim
  6. Kabuklar Nasıl Dolar? Çok Elektronlu Atomlar ve Periyodik Tablo
  7. Atomlar Neden Birleşir? Moleküller ve Kuantum Bağları
  8. Enerji Düzeyleri Nasıl Paylaşılır? Boltzmann Dağılımı ve Bölüşüm Fonksiyonu
  9. Aynı Enerji Düzeyine Kaç Parçacık? Bose–Einstein ve Fermi–Dirac Dağılımları
  10. Kristalde Bir Elektron: Periyodik Potansiyel ve Enerji Bantları

İleri okuma: Planck ölçeği

59. yazı

Genel görelilik ve kuantum kütleçekimine uzanan kavramsal bir ek okuma.

  1. Planck Uzunluğu: Uzay-Zamanın Temel Sınırı